<< vorige

Toelichting op de lijsten

De Prae-1600-Club was een werkgroep die in november 1988 is opgericht door medewerkers van de Genealogische Werkgroepen in Zeeland en van de Stichting Genealogisch Centrum Zeeland (vroeger gehuisd in het Gemeentearchief van Goes, nu in het Zeeuws Archief te Middelburg). In eerste instantie was het de opzet om genealogische en historische bronnen uit de 16de en de eerste helft van de 17de eeuw te ontsluiten en door publicatie gemakkelijker toegankelijk te maken voor studenten van regionale geschiedenis en genealogen. De naam van de werkgroep suggereert dat het jaar 1600 voor veel onderzoekers een vrijwel onoverkomelijke barrière vormt. De vertrouwde bronnen uit de archieven van de kerken en de gerechten zijn meestal niet bewaard gebleven en zeker schaarser. De rijke bronnen die wel degelijk aanwezig zijn, zijn moeilijker te hanteren vanwege het oude schrift en de interpretatie van de tekst. Binnen zeer korte tijd werd een groep enthousiaste medewerkers gevormd die geselecteerde bronnen gingen transcriberen, extraheren en indiceren, die daarna in de vorm van eenvoudige en daardoor redelijk betaalbare boekjes op A4 formaat werden vermenigvuldigd. Al spoedig bleek dat er ook grote interesse bestond voor publicaties van bronnen uit de tweede helft van de 17de, de 18de en zelfs het begin van de 19de eeuw. Dit betrof vooral bronnen die wat moeilijker binnen het bereik van de gemiddelde onderzoeker lagen. Binnen enkele jaren werd een bibliotheek opgebouwd van publicaties, de verschenen boeken zijn nog steeds te koop.

De publicaties zijn onderverdeeld in vier groepen:
Code	Omschrijving
A	Transcripties en/of bewerkingen van documenten uit het begin van de 17e eeuw en eerder.
B	Transcripties en/of bewerkingen van documenten uit de laat 17de - 19de eeuw.
C	Historische en/of genealogische studies.
D	Verzamelde documenten uit diverse bronnen (Mengelwerk).

In de loop der jaren is de grens tussen groepen A en B wat vervaagd.

Bestellen

Voor het bestellen van de publicaties is het voldoende om de codeletter en het nummer op te geven en korte vermelding van titel of plaats. Alle prijzen zijn exclusief de verzendkosten. De meeste uitgaven zijn uit voorraad leverbaar. Zo niet dan kan het enige weken duren voor U de titel thuisgestuurd krijgt.

De publicaties zijn zelf weer ondergebracht in een aantal onderwerpen als volgt:

1. Bevolkingslijsten

2. Overlopers

3. Rekeningen

4. Rechterlijke en Notariële Archieven, de Weeskamers en andere bronnen

5. Garde Nationale, Admiraliteit van Zeeland en de Middelburgsche Commercie Compagnie

1. De BEVOLKINGSLIJSTEN van 1811 vormen voor de meeste dorpen en steden het oudste bevolkingsregister. Ze zijn gemaakt op bevel van de Franse bezetter en bevatten belangrijke persoonlijke gegevens van alle bewoners, nl. de voor- en achternaam, het beroep, de leeftijd, het geboortejaar en plaats, het jaar van aankomst in de gemeente en de laatste woonplaats. In 1813 werd een nieuw bevolkingsregister samengesteld. De inhoud wijkt iets af van die van 1811 en geeft alleen het aantal kinderen beneden de 12 jaar in ieder gezin en niet hun namen. Ook wordt geen laatste woonplaats vermeld, maar wel de godsdienst. Beide lijsten zijn een goede bron voor genealogisch onderzoek. Voorlopig zijn alleen de lijsten van 1811 door ons bewerkt.

2. OVERLOPERS werden eens per zeven jaar opgemaakt voor het innen van een grondbelasting, genaamd "het schot". Alle belastbare percelen in een polder of heerlijkheid werdenee in een bepaalde volgorde beschreven, met de grootte (in gemeten en roeden) en ligging (Noord,Oost, Zuid of West van het voorgaande perceel), de naam van de eigenaar en meestal ook de naam van de gebruiker, pachter of baander. Hofsteden zijn meestal vermeld. Als bron voor regionaal historisch en genealogisch onderzoek zijn vooral reeksen van overlopers belangrijk, omdat land heel vaak door vererving op een nieuwe eigenaar overging. De nieuwe eigenaar was vaak een zoon of schoonzoon van de vorige eigenaar. Als een weduwe hertrouwde werd het land meestal op naam van haar nieuwe echtgenoot gezet. Een of meerdere percelen land kunnen soms een eeuw of langer in een bepaalde familie blijven. Het is mogelijk om met behulp van overlopers de groei of neergangvan een boerenbedrijf te bepalen.

3. De diverse REKENINGEN, zoals de Kerkrekeningen, Rekeningen van de Rentmeester
van de Grafelijkheid en van de Waterschappen, bevatten, evenals de eerdergenoemde Overlopers, zelden persoonlijke gegevens van geboorte-, huwelijk en overlijden, maar kunnen ondanks dat interessante gegevens opleveren over het leven van personen. Een juiste interpretatie van zulke gegevens is belangrijk. Iemand die bijvoorbeeld jarenlang door de kerk "gealimenteerd" wordt, d.w.z. regelmatig een uitkering krijgt voor voedsel, brandstof en kleding en dan plotseling uit het register verdwijnt, is mogelijk vertrokken of waarschijnlijker: overleden. De rentmeestersrekeningen geven vooral gegevens over personen die leengoed bezaten of diensten voor de graaf verleend hebben. Voor het ontrafelen van de geschiedenis van een ambachtsheerlijkheid zijn deze rekeningen onontbeerlijk.

4. De inhoud van de RECHTERLIJKE en NOTARIELE ARCHIEVEN, de WEESKAMERS en de diverse andere bronnen waarvan wij transcripties en extracten gemaakt hebben, is voldoende bekend en hoeft hier niet speciaal vermeld te worden. Speciale aandacht verdienen de 17de eeuwse akten betreffende Zeeuwen die verleden zijn voor notarissen in BERGEN OP ZOOM. Hier is een kans om voorouders terug te vinden die in Zeeland "verdwenen" zijn. RAZE = Rechterlijk Archief Zeeuwse Eilanden; voorheen Dr.L.W.A.M.Lasonder, Inventaris van de Archieven van de Rechtbanken, weeskamers enz. De Zeeuwsche Eilanden, 1456-1811

5. Misschien minder bekende, maar zeer bruikbare bronnen, vooral voor het vinden van voorouders die in het leger geweest zijn of gevaren hebben, zijn de rekruteringslijsten van de GARDE NATIONALE van 1813, 18de eeuwse bemanningslijsten van de ADMIRALITEIT VAN ZEELAND en de MIDDELBURGSCHE COMMERCIE COMPAGNIE. Vooral voor wie niet in staat is om regelmatig archieven te bezoeken, of moeite heeft met het lezen van het oude schrift is het bezit van onze publicaties aan te bevelen.